1979 R. - CHINY WPROWADZAJĄ POLITYKĘ JEDNEGO DZIECKA
1982 R. - POLITYKA JEDNEGO DZIECKA ZOSTAJE ZAPISANA W CHIŃSKIEJ KONSTYTUCJI
2015 R. - CHINY ODWOŁUJĄ POLITYKĘ JEDNEGO DZIECKA
W DNIU JEJ ZAKOŃCZENIA KOMUNISTYCZNA PARTIA CHIN OGŁOSIŁA,
ŻE POLITYKA TA DOPROWADZIŁA DO WZMOCNIENIA PAŃSTWA,
WZBOGACENIA SIĘ NARODU I POKOJU NA ŚWIECIE.
PAŃSTWO JEDNEGO DZIECKA
Urodziłam się w Chinach w 1985 r.,
kiedy na całym świecie mówiono o chińskim kryzysie populacji.
Na świecie jest ponad miliard Chińczyków.
To ta liczba, bardziej niż cokolwiek innego,
doprowadziła do ogromnych problemów ekonomicznych kraju.
Jeśli chińskie rodziny będą mieć
średnio trójkę dzieci, w pierwszej połowie przyszłego wieku
zapanuje klęska głodu.
Przy modelu z jednym dzieckiem standard życia wzrośnie dwukrotnie.
Państwo więc rozpaczliwie stara się ograniczyć populację
i narzucić limit jednego dziecka w rodzinie.
Władze Chin stosują kary, zachęty ekonomiczne i propagandę.
W całym kraju rozwieszono takie reklamy.
Mają jeszcze dużo do zrobienia.
Sześć lat przed moimi narodzinami
Chiny wprowadziły politykę jednego dziecka.
Dorastałam otoczona propagującymi ją hasłami.
Były namalowane na ścianach, nadrukowane na kartach do gry,
kalendarzach,
zapałkach,
przekąskach, plakatach.
Wtapiały się w tło chińskiego życia.
Nie zastanawiałam się, co to oznaczało dla mnie czy innych,
dopóki nie dowiedziałam się, że zostanę mamą.
Nasz syn urodził się siedem tygodni przed czasem.
Nie byłam gotowa.
Tuż po narodzinach zabrały go pielęgniarki.
Rozdzielenie i strach o jego zdrowie były traumatycznym przeżyciem.
Po 12 dniach wreszcie mogłam zabrać go do domu i wziąć na ręce.
To włosy mamusi.
Zostałam matką i czułam się, jakbym urodziła też swoje wspomnienia.
Wróciły do mnie obrazy z wczesnego dzieciństwa.
Myślałam o moich rodzicach i imieniu, jakie mi nadali.
Przed moimi narodzinami wybrali imię Nanfu.
Nan oznacza „mężczyznę”, a fu „podporę”.
MĘŻCZYZNA PODPORA
Chcieli chłopca, który wyrósłby na podporę rodziny.
Kiedy urodziłam się ja,
i tak nazwali mnie Nanfu,
w nadziei, że urosnę silna jak mężczyzna.
Pamiętam plakietki, które władze wieszały
co roku na wszystkich drzwiach we wsi,
oznaczające oddanie danej rodziny wartościom Partii Komunistycznej.
Każdą z nich zdobiły gwiazdki
za poprawność zachowania jej członków,
w tym gwiazdka za posiadanie nie więcej niż jednego dziecka.
W naszej rodzinie zawsze jej brakowało.
Pamiętam, że wysłano mnie do szkoły średniej w mieście,
bo u nas w wiosce była tylko podstawówka.
Większość dzieci z miasta nie miała rodzeństwa.
Kiedy ktoś się dowiadywał, że mam brata,
było mi wstyd,
jakby nasza rodzina zrobiła coś złego, bo mamy drugie dziecko.
WIOSKA WANG W PROWINCJI JIANGXI Moja miejscowość rodzinna
Jak mogliście mieć drugie dziecko mimo oficjalnej polityki?
Mieszkamy na wsi. Tutaj ludzie mogą mieć dwoje dzieci.
Musi być jednak między nimi pięć lat różnicy wieku.
Dlatego twój brat jest o pięć lat młodszy.
Dlatego mogliśmy mieć dwoje dzieci.
Patrzysz na babcię?
Babcia opowiada o narodzinach mamusi.
Polityka jednego dziecka była wtedy bardzo surowa.
Widziałam wiele zniszczonych domów...
ZAODI WANG Moja mama
...bo rodziny nie zgodziły się na przymusową sterylizację.
Dachy na nich nie zostały.
Sprawdzanie płci badaniem USG nie było wtedy dozwolone.
Kiedy miałam urodzić twojego brata,
twoja babcia postawiła w pokoju bambusowy kosz
i powiedziała:
„Jeśli to kolejna dziewczynka, wsadzimy ją do kosza
i zostawimy na ulicy”.
Akuszerka tuż po porodzie zawołała: „To chłopiec! Macie chłopca!”.
Dziadek był w siódmym niebie.
Wrzasnął zaraz: „Odpalmy petardy i świętujmy!”.
Twój brat urodził się w 1990 r.
ZHIMEI WANG Mój dziadek
Kiedy się urodziłaś, chcieli wysterylizować twoją mamę.
Babcia nie ośmieliła się protestować.
Prawie im pozwoliła wysterylizować twoją mamę.
Ale ja się sprzeciwiłem.
W końcu zgodzili się, żeby za pięć lat urodziła drugie dziecko.
Mogłem wytrzymać pięć lat.
Kto nakazał sterylizację?
Urzędnicy wiejscy.
Teraz wszystko jest świetnie, o wiele lepiej niż kiedyś!
Masz o wiele łatwiej niż twoja mama.
Przeprowadziłam się do USA sześć lat przed narodzinami syna.
Pierwszy przyjazd z nim do mojej wioski
pokazał mi, jak traumatyczne było rodzicielstwo w Chinach.
WIEJSKIE PRZEDSZKOLE
Kiedy odwiedziłam przedszkole, w którym pracuje mama,
przypomniałam sobie podręczniki o polityce jednego dziecka,
które mieliśmy.
Nasze życie jest wspaniałe
Myślałam, że wiem wszystko, co trzeba wiedzieć
o polityce jednego dziecka.
Jak cudownie się nam żyje
Ale zaczęłam się zastanawiać, czy moje myśli naprawdę były moje,
czy były tylko wyuczone.
Poprosiłam sąsiada, żeby zabrał mnie do byłego wójta wsi,
który był u władzy, kiedy wprowadzono nową politykę.
Był jedną z osób, z którymi dziadek kłócił się
o sterylizację mamy.
Otwórz drzwi, proszę.
ŻONA BYŁEGO WÓJTA
Jestem córką nauczycielki Zaodi.
Wiedziałam, że wyglądasz znajomo.
Przyjechała córka nauczycielki Zaodi z USA.
Ty jesteś Nanfu?
Tak, jestem Nanfu.
Prawie cię nie poznałam.
Zmieniłam się, ale wciąż jestem podobna do mamy.
Bardzo. Dlatego tak długo się na ciebie gapiłam.
W Stanach też grają w karty?
Tak, grają.
TUNDE WANG Były wójt, 74 lata
Jaką sprawował pan funkcję?
Byłem przewodniczącym zespołu wiejskiego,
sekretarzem lokalnym Partii i na końcu przewodniczącym wsi.
Bardzo trudno było wprowadzić politykę jednego dziecka.
Dlaczego?
Polityka jednego dziecka...
Zgodnie z tradycją każdy chce mieć syna.
Polityka jednego dziecka była bardzo surowa,
ale trudno zmienić sposób myślenia społeczeństwa.
Zwykli ludzie po prostu tego nie kupili.
W jaki sposób przekonywaliście sceptyków?
Za pomocą propagandy.
W każdej wsi wystawiane są przedstawienia operowe i taneczne.
Tworzyłem opery opisujące zalety
posiadania jedynaka.
XIANWEN LIU Urzędnik propagujący planowanie rodziny
Moim zadaniem było promowanie polityki kontroli narodzin
za pomocą tradycyjnej sztuki.
Mniej dzieci to szczęśliwsze życie!
W całych Chinach ludzie jak Liu Xianwen rozpowszechniali nową politykę.
Nawet nie potrafiłam jeszcze mówić,
a już otoczona byłam treściami ją wychwalającymi.
Były w telewizji.
Wzięłyśmy sobie politykę jednego dziecka do serca.
Dzięki zapobiegliwości Partii nasze życie jest wspaniałe!
W przedstawieniach teatralnych.
Polityka jednego dziecka jest cudowna!
Ona daje nam nadzieję!
Wprowadźmy w życie naszą krajową politykę!
Nawet w dziecięcych piosenkach.
Jeśli masz drugie dziecko Łamiesz prawo
Trafisz do aresztu
Spróbuj uciec A skończysz w więzieniu
Lepiej się zastanów
I nie mów, że nie ostrzegałem
Tak jak wszyscy dołączyłam więc do chóru.
To ja podczas występu propagandowego.
Wszystkie miałyśmy ten sam makijaż, strój
i mentalność.
Jakimi słowami propagował pan tę politykę?
Mówiłem,
że te rozkazy przyszły z góry.
My niżej tego nie chcieliśmy, ale nie mieliśmy wyboru.
Tylko tak mogłem to wyjaśnić.
Musieliśmy niszczyć im domy
i zabierać dobytek.
Bycie urzędnikiem było bardzo trudne.
Musieliśmy wykonywać rozkazy,
ale ludzie się opierali.
Opierali się.
Kiedy widział pan niszczone domy, uważał pan, że to okrucieństwo?
Może i okrucieństwo.
Ale polityka to polityka. Co mogliśmy poradzić?
Jak mówiłem,
zdarzało się, że kobiety
w danej wiosce odmawiały sterylizacji
i wtedy...
wszyscy urzędnicy musieli tam się udać
i wspólnie je do tego zmuszać.
To była popieprzona sprawa.
Nie mogłem na to patrzeć.
Naprawdę, nie mogłem w tym uczestniczyć.
Po prostu stałem i patrzyłem.
Byliśmy urzędnikami wiejskimi.
Musieliśmy trzymać się zarządzeń z góry.
Nieposłuszeństwo nie jest tolerowane.
Kiedy wychodziłam, zapytałam sąsiada, który mnie przyprowadził,
czy przedstawi mnie kobietom, których dotknęła ta polityka.
Możemy odwiedzić jakieś kobiety, które zmuszono do aborcji?
Chyba nie powinnaś. Co chcesz tam filmować?
Chcę tylko zapytać o ich doświadczenia.
Lepiej nie. Kto chce wspominać takie bolesne rzeczy?
Ale nigdy nie miały okazji o tym mówić...
Lepiej nie wpakuj go w żadne kłopoty!
Wiem, wiem.
Jeśli w coś go wpakujesz, twoja mama za to odpowie.
Zapamiętaj to sobie.
Nieważne, że twój wujek jest urzędnikiem.
Nie, nie zrozumieliście...
Spróbuj mu narobić kłopotów...
Nie narobię.
Nie rób problemów...
Spokojnie, nie zrobię.
To porządny człowiek.
Tak, wiem.
Tego wieczoru postanowiłam porozmawiać z kimś, kogo znałam.
Poszłam do tutejszej akuszerki,
która przyjmowała wszystkie porody we wsi, w tym też mój.
HUARU YUAN Akuszerka, 84 lata
Ucieszyła się na mój widok.
Pokazała mi zdjęcia mojej babci,
z którą była w zespole propagandowym.
Miałam zdjęcie z twoją babcią...
Dałam je twojej mamie.
Twoja babcia też tu jest,
ale nie widzę, która to ona.
Ile porodów pani przyjęła w ciągu całego życia?
Nie potrafię powiedzieć...
Przyjęłam...
Wiem za to, że łącznie wykonałam
między 50 000 a 60 000
sterylizacji i aborcji.
Liczyłam to z poczucia winy, bo robiłam aborcje...
i zabijałam niemowlęta.
Wiele rodziło się żywych, a ja je zabijałam.
Ręce mi się przy tym trzęsły.
Ale nie miałam wyjścia, taki był nakaz rządu.
Nie podejmowaliśmy decyzji. Wykonywaliśmy jedynie rozkazy.
LEKARZE WIEJSCY
Zespół medyczny tworzono na poziomie okręgowym.
Przez 20 lat jeździliśmy po okolicy przeprowadzać sterylizacje i aborcje.
Ile czasu zabiera sterylizacja?
Zabiera dziesięć minut.
Przeprowadzałam ich ponad 20 dziennie.
Kobiety były wtedy porywane przez urzędników rządowych,
wiązane i zaciągane do nas
jak świnie.
Od 27 lat jestem na emeryturze.
Przyjęłam zasadę:
żadnych porodów, wywoływania ich, aborcji czy sterylizacji.
Leczę wyłącznie bezpłodność u pacjentów.
Spójrz!
CHOROBY GINEKOLOGICZNE BEZPŁODNOŚĆ KOBIET, MĘŻCZYZN
Na ścianie znajdowała się długa lista zaburzeń płodności.
Obok niej wisiały flagi przysłane przez ludzi,
którym pomogła począć dziecko.
Te dwie flagi przyszły, kiedy nie było mnie w domu.
Odebrała je moja wnuczka.
Patrz... To z prowincji Fujian.
Dotarli do mnie przez kogoś, kogo leczyłam.
Dość tu jasno dla twojej kamery?
Włączę wszystkie światła. Cieszę się, że tu przyszłaś.
Dlaczego zaczęła pani leczyć bezpłodność?
Chcę odpokutować za grzechy,
za wszystkie te aborcje i zabójstwa.
Każdy dostanie to, na co sobie zasłużył.
Kiedyś spotka mnie kara za moje winy.
Większość moich współpracowników już nie żyje.
Poświęciłam się dobroczynności.
Zawsze pierwsza przekazuję pieniądze
na budowę świątyń, mostów czy posągów.
Popełniłam tyle złych uczynków.
Choć ktoś może powiedzieć, że to nie były złe uczynki, a moja praca,
to jednak ja zabijałam.
Ja byłam katem.
To ja zabiłam te dzieci, prawda?
Rząd wydał rozkaz, ale ja go wykonałam.
Pewien 108-letni mnich powiedział mi:
„Jeśli będziesz leczyć bezpłodnych za minimalną opłatą,
każde dziecko, które sprowadzisz na świat, będzie warte sto tych, które zabiłaś”.
Jego słowa trafiły mi do serca, więc postanowiłam wprowadzić to w życie.
Moja wioska jest jedną z wielu tysięcy w kraju,
a w każdej z nich były akuszerki i urzędnicy ds. planowania rodziny.
Co roku rząd ich karał lub wynagradzał
w zależności od liczby urodzeń w regionie.
NARODOWE PLANOWANIE RODZINY Rozdanie nagród - 2002 r.
Dzisiaj usłyszymy przemowy
znakomitych urzędników ds. planowania rodziny.
To twórcy szczęścia rodzinnego
i najznakomitsi przedstawiciele nowej ery.
Powitajmy ich gorącym aplauzem!
Od 30 lat
Jiang lojalnie wykonuje swój obowiązek,
zaskarbiwszy sobie miłość i szacunek otoczenia.
Wielokrotnie była wybierana do Ogólnochińskiego Zgromadzenia
Przedstawicieli Ludowych.
Zdobyła też liczne nagrody, w tym dla Narodowego Przodownika Pracy!
Okażmy jej wdzięczność burzą oklasków.
SHUQIN JIANG Urzędniczka ds. planowania rodziny
To jest nagroda dla Wybitnego Robotnika...
Order Znakomitej Pracy.
Certyfikat Niedościgłego Robotnika z XVI Kongresu Narodowego.
Narodowy Order Niedościgłego Robotnika.
Nagroda Najbardziej Zasłużonych Nowej Ery.
Nagroda Niedościgłego Robotnika ds. Dzieci.
To zdjęcie...
ze spotkania z władzami kraju.
To przewodniczący Jiang Zemin,
przewodniczący Hu Jintao i wielu innych wysokich rangą polityków.
A to ja, ta z czerwonym kwiatem.
Stała tuż za Wen Jiabao,
ówczesnym premierem kraju.
Traktowano ją jak bohaterkę narodową,
a jej historię wielokrotnie pokazywano w telewizji narodowej.
FILM PROPAGANDOWY, 1998 R.
Polityka jednego dziecka była koniecznością.
Od jej wprowadzenia na początku lat 70.
nasz kraj zapobiegł 338 milionom narodzin
i zaoszczędził zasoby o wartości 130 milionów dolarów.
Było to możliwe dzięki naszym urzędnikom.
Jiang jest wyróżniającą się
urzędniczką.
Gdybym mogła cofnąć czas,
podjęłabym się tej pracy ponownie.
Z obecnej perspektywy
ta polityka była całkowicie słuszna.
Władze okazały się prorokami.
Gdyby nie ta polityka, nasz kraj by upadł.
Miałam tylko 19 lat, kiedy zaczęłam pracę w kontroli urodzeń.
Początkowo uważałam, że wymuszanie aborcji
było potworne.
Kilkakrotnie chciałam się wycofać.
Ale przewodniczący mi powiedział:
„To polityka narodowa,
i im trudniejsze wyzwanie, tym bardziej jako członkini partii
powinnaś być zdeterminowana, by mu podołać”.
Wiele z usuniętych płodów miało osiem czy dziewięć miesięcy.
Wciąż żyły podczas aborcji.
Czasem ciężarne próbowały uciec. Musieliśmy je gonić.
Raz jedna kobieta oszalała z rozpaczy,
zdjęła ubrania i zaczęła uciekać nago.
Nie mogłyśmy jej złapać, więc zapytałyśmy sekretarza partii:
„Jak ją złapać? Nie ma za co chwycić”.
Tak to wyglądało.
Podczas aborcji kobiety płakały,
przeklinały, walczyły, wariowały...
Te wspomnienia...
Musiałam przedłożyć interes państwa nad własne uczucia.
To było jak wojna. Śmierć jest nieuchronna.
Naprawdę tak to wyglądało.
Walczyliśmy w wojnie populacyjnej.
„Walczymy w wojnie populacyjnej”
było często używanym przez rząd w tamtym czasie sloganem.
Chiny wydały wojnę wzrostowi populacji,
ale zrobiła się z tego wojna przeciw własnemu narodowi.
Stworzyłem projekt o nazwie Motyw.
Namalowałem płody w książce,
Wyjątkach z dzieł Przewodniczącego Mao.
Jeden płód na każdą
z 366 stron, co symbolizuje, że zdarza się to codziennie.
Człowiek musi mieć silne nerwy, żeby kogoś zabić.
PENG WANG Artysta
Szczególnie jako młoda pielęgniarka...
Jak mogły się zdobyć na zabijanie?
Co je do tego skłaniało?
To wszystko przez długotrwałą indoktrynację.
Jaką dokładnie indoktrynację?
Na przykład: „Dobro ogółu dobrem nadrzędnym”,
„Jednostka podlega kolektywowi”
albo „Partia jest nieomylna”.
Indoktrynacja niszczy człowieczeństwo,
odrębność jednostki i sumienie.
Jeśli taki jest rozkaz Partii, to musi być słuszny.
Większość ludzi tego nie kwestionuje.
Dlaczego pan to zakwestionował?
Właściwie to...
Tematyką polityki jednego dziecka zająłem się w 1996 r.
W tamtym czasie malowałem śmieci.
To zdjęcie zrobione pod mostem.
Leżało tam pełno śmieci, między innymi
plastik, drewno i inne zwykłe odpadki.
W tym miejscu
leżało wiele wyrzuconych manekinów.
Bardzo mnie to poruszyło, więc chciałem zrobić zdjęcie.
Kiedy
rozglądałem się po okolicy,
w stercie śmieci
znalazłem płód.
Z zewnątrz owinięty był czarnym workiem,
a w środku była żółta plastikowa torba z napisem „odpad medyczny”.
Od tego momentu zapragnąłem lepiej zrozumieć
obecną sytuację dotyczącą polityki jednego dziecka.
ZDJĘCIA PENGA WANGA
Chciałem znaleźć te płody i zrobić im zdjęcia,
żeby wszyscy mogli zobaczyć skalę tego zjawiska,
ulotność życia
i szacunek, na jaki zasługuje każde życie.
Chciałem, żeby ludzie pomyśleli:
„Jak możemy to robić...
i dlaczego?”.
Najgorsze, co może spotkać naród, to zapomnienie.
Kiedy ta polityka zostanie zniesiona
i będzie można mieć tyle dzieci, ile się chce,
pamięć o polityce jednego dziecka zginie.
Ponieważ od urodzenia śledziłem rozwój mojego syna,
dobrze pamiętam, jaki był słodki, gdy spał.
Kiedy zobaczyłem ten płód, poczułem, jakbym patrzył na własnego syna.
Miał różowawą skórę,
chociaż nie umyto go po narodzinach.
Piękny był z niego chłopiec.
Ale nie żył.
Wciąż miał na twarzy uśmiech.
Zastanawiałem się,
dlaczego się uśmiecha, skoro został zabity.
Jakby wiedział, że życie w Chinach
byłoby liche,
więc cieszył się, że go uniknie.
Wciąż myślisz, że ta polityka była słuszna, tak?
Tak. Gdyby nie ona,
doszłoby do kanibalizmu.
Byłoby tak źle?
Na pewno.
Jeśli masz jabłko, jedno dziecko może zjeść je całe,
ale czwórka musiałaby się podzielić.
Przestań... Ile może zjeść dziecko?
Zresztą za jakiś czas urośnie i może zacząć pomagać...
Ludzie umierali z głodu.
Pamiętasz, jak trudne życie miało pokolenie twojego ojca?
Nic do jedzenia poza łuskami ryżu,
które wywoływały chroniczne zatwardzenia...
Ale jednak przeżyli.
Przeżyli, ale warunki życia były ekstremalnie trudne.
A pokolenie dziadka?
Jeszcze trudniejsze.
Ile mam dzieci?
Twoja najstarsza ciocia,
twój ojciec,
wujek,
kolejny syn o imieniu Guoguo,
Guoguo...
i jeszcze córka Lanlan.
Lanlan umarła babci na ramionach.
Wtedy wiele dzieci przechodziło czarną ospę,
ale ona na nią nie zachorowała.
Lekarz myślał, że to ospa, i dał jej zastrzyk w południe.
Po południu już nie żyła.
Guoguo zmarł na...
To było coś z mózgiem.
- Zapalenie opon mózgowych? - Tak, właśnie.
Mój dziadek ma 83 lata.
Przeżył wojny, głody i rewolucje.
Moim rodzicom nie było o wiele łatwiej.
Ojciec zmarł w wieku 33 lat z powodu wylewu.
Jego krótkie życie było bardziej walką o przetrwanie niż szczęście.
Moja rodzina nie podważała polityki rządu ani sposobu jej wprowadzenia.
Władze wykorzystywały muzykę i telewizję do ukazywania lepszego życia,
z którym wszyscy mogli się utożsamiać,
o ile trzymali się reguł.
MIŁOŚĆ DO KRAJU Pieśń propagandowa
Nawet w najtrudniejszych czasach
Mierzysz wyzwania Surowym wzrokiem
Podążaj dalej z ufnością
Jutro z pewnością będzie lepsze
Nie powinnaś tak krytykować tej polityki.
Tak, niszczenie ludziom domów jest okrutne,
ale to było niezbędne,
żeby wprowadzić nakaz w życie,
bo wszyscy chcą mieć więcej dzieci.
Szkoda, że nie potrafię niczego odpowiedzieć.
Jak większość Chińczyków mama wierzy, że program
był niezbędny, by Chiny przetrwały.
Ale zastanawiałam się, czy ci wszyscy ludzie
naprawdę uważali, że wyrzeczenia wszystkich rodzin były tego warte.
Kiedy się urodziłem...
Jeśli byłbym dziewczynką, wsadziliby mnie do kosza i porzucony.
Jeśli byłbym dziewczynką, wyrzuciliby mnie.
ZHIHAO WANG Mój młodszy brat
Nasz ojciec umarł młodo.
Ty byłaś w szkole średniej, a ja podstawowej.
Mamy nie było stać na edukację dla nas obojga,
więc zdecydowała, że ty pójdziesz do pracy.
Mogłaś wspierać rodzinę finansowo,
ale wspierałaś też mój rozwój.
Kiedy się o tym dowiedziałem...
było mi strasznie smutno...
ale nie miałem na to żadnego wpływu...
Dziadku, czy mój syn znaczy dla ciebie tyle, co syn mojego brata?
Oczywiście, że nie.
Kim byłbym dla twojego syna?
Pradziadkiem?
Nie, dalekim pradziadkiem.
Dalekim, tak.
Jesteśmy rozdzieleni.
Dla syna twojego brata będę bliskim pradziadkiem.
On należy do rodziny, ale ty jesteś spoza.
Skąd ta różnica?
Ty i twój brat to rodzeństwo.
Właśnie, dlaczego nie jesteśmy na równi?
Bo wyszłaś za mąż i należysz do innej rodziny.
Każdy chce mieć wnuka.
Dlaczego?
Żeby nasze nazwisko rodowe przetrwało!
Bez męskiego potomka
rodzina wymrze.
A córki?
Córki wychodzą za mąż i dołączają do innych rodzin.
Kiedy tu wróciłam, uświadomiłam sobie,
że nawet nie mam zdjęcia z dziadkiem,
bo zawsze pozował do zdjęć tylko ze swoimi dwoma wnukami.
Szczególnie absurdalne wydaje mi się to,
że matki i babcie też faworyzują męskich potomków,
choć same są kobietami.
Babcia chowała dla mnie smakołyki, ale dla ciebie nie.
Mama zdecydowała, że to ja pójdę do szkoły, nie ty.
Kiedy mama się urodziła, nadano jej imię Zaodi,
co oznacza „ześlij niedługo brata”.
Po latach pomogła młodszemu bratu porzucić córkę na targu,
by mógł starać się o syna.
Nie mogliśmy wyrzucić dziecka
w świetle dnia,
więc przenieśliśmy je w koszu przez góry,
kiedy wciąż było ciemno.
Włożyliśmy 20 yuanów w jej ubrania
i zostawiliśmy na ladzie rzeźnika na rynku.
Leżała tam dwa dni i dwie noce.
Nikt jej nie chciał. Miała na twarzy mnóstwo ukąszeń komarów.
W końcu umarła.
Naprawdę?
Pochowaliśmy ją.
SHIHUA WANG Mój wujek (brat mamy)
Mama mówiła, że długo płakałeś.
Pewnie, że tak.
Kto by nie płakał? Nie mogłem przestać, kiedy się z nią rozstałem.
Kiedy zostałam mamą,
nie mogłam słuchać płaczu syna dłużej niż trzy minuty.
Jak sobie z tym poradziłeś?
Moja mama zagroziła, że się zabije, i powiedziała:
„Jeśli ją zatrzymasz, to albo się zabiję,
albo najpierw ją uduszę, a potem się zabiję”.
Myślałem, że jeśli ją oddam, uratuję jej życie.
Ale umarła.
Gdyby żyła, miałaby 27 albo 28 lat.
Chciałabym powiedzieć, że wujek
był jedyną osobą w mojej rodzinie, która musiała porzucić dziecko.
GUIJIAO WANG Moja ciocia (siostra taty)
Moje dwie szwagierki pomogły mi przekazać ją handlarzowi ludzi.
- Znałaś tego handlarza? - Tak.
Zajmował się tym zawodowo?
Tak. To była krewna męża.
Jak spokrewniona?
Kuzynka mojego męża.
Zajmowała się tym przez wiele lat?
Tak. Podobno zarabiała 45 yuanów za dziecko.
Zapłaciła ci?
Nie. Nikt nie chciał dziewczynek.
Wiele z nich zostawiano na rynku, gdzie umierały z przegrzania.
- Naprawdę? - Po ich zwłokach pełzały larwy.
Twoja babcia powiedziała mi, że na rynku nie ma chętnych.
Jak mogłam ją zostawić, żeby umarła jak inne niemowlęta?
Nawet wtedy nie myślałam o jej przyszłości,
chciałam tylko, żeby żyła.
Duża liczba porzucanych dzieci
stworzyła dogodne warunki do handlu ludźmi w całych Chinach.
W mojej wiosce nazywaliśmy ich pośrednikami,
bo zabierali niechciane dzieci i znajdowali im domy.
Rozmowa z ciocią o pośrednikach przypomniała mi
o głośnej w kraju sprawie sprzed dekady,
kiedy skazano całą rodzinę za sprzedaż dzieci do sierocińców.
Wtedy wydawało mi się potworne, że ktoś mógł tak nimi handlować.
Ale teraz zaczęłam się zastanawiać, czy oficjalna wersja była prawdziwa.
YUENENG DUAN Były handlarz ludzi
Dotarłam do byłego handlarza ludźmi, Duana Yuenenga z Shenzhen.
Spędził cztery lata w więzieniu, ale teraz pracował jako ochroniarz.
Kiedy tam przyjechałam, miał przerwę
przeglądając meble firmy, która upadła.
Ale wygodne krzesło!
Byliście z rodziną największymi handlarzami w kraju?
Nie wiem, czy największymi,
ale pewnie działaliśmy najdłużej.
Ile dzieci wysłaliście do sierocińców?
Jeśli policzę,
powiedziałbym około 10 000.
Dziesięć tysięcy dzieci?
Tak. To nie był tysiąc czy parę tysięcy.
- Dziesięć tysięcy? - Dziesięć tysięcy, tak.
DWORZEC KOLEJOWY Zhanjiang, Guangdong
Liczba 10 000 wydała mi się przesadzona,
ale nie mogłam jej sprawdzić.
Poprosiłam, żeby mi pokazał, jak to robił.
Prawie codziennie podróżował pociągiem
z prowincji Guangdong, gdzie znajdował dzieci,
do prowincji Hunan,
gdzie sprzedawał je do sierocińców.
Chodziłem tą drogą dniami i nocami,
szukając porzuconych dzieci.
Zabierałem je wtedy do sierocińca.
Za każde dziecko sierociniec płacił mi 200 yuanów.
Potem przekazywali je do międzynarodowej adopcji.
Pieniędzmi z zagranicznych adopcji płacili handlarzom
i tak tworzył się cykl transakcji.
Wszystkie dzieci pochodziły z Guangdong i Hunan?
Tak.
Tyle ich było w dwóch prowincjach?
Tak.
Pamiętam, że kiedy miałem 17 czy 18 lat, jeździłem na rowerze...
Dzień dobry!
...i mijałem po drodze czworo, pięcioro opuszczonych dzieci.
Już wtedy handlowałeś dziećmi?
Nie, tylko patrzyłem, jak umierają.
Nie wiedziałem wtedy, dokąd miałbym je zabrać.
Zacząłem zabierać opuszczone dzieci do sierocińców około roku 1992-1993.
W 1992 r. Chiny rozpoczęły
program adopcji międzynarodowej
umożliwiający obcokrajowcom adopcję chińskich sierot.
Popyt w sierocińcach rósł tak szybko, że rodzina Duan musiała znaleźć pomoc.
Pomagali nam zbieracze śmieci,
dostawcy butli z gazem,
motocyklowi taksówkarze i kierowcy autobusów.
Jeździli po mieście w ramach pracy.
Zabierali opuszczone dzieci, które znajdowali.
Wszyscy pochodzili z nizin społecznych.
Było im żal tych niemowląt i chcieli pomóc.
Na początku nie chodziło o pieniądze.
Chcieliśmy tylko ratować te dzieci
i pomóc im znaleźć dach nad głową.
MEILIN DUAN Siostra Duana
Myśleliśmy, że sierocińce działają dobroczynnie.
Przynosiłem dzieci do państwowych sierocińców.
Płacili mi...
Nie powinni ich oskarżyć?
To nasz wyrok.
Najmłodsza siostra dostała 10 lat.
Najstarsza 15,
a ja sześć.
Jeden zbieracz śmieci dostał pięć lat
za znalezienie jednego dziecka i przekazanie go mojej siostrze.
Zaczęłam wyrok w wieku 32 lat, a wyszłam jako 42-latka.
Mój syn miał pięć lat, kiedy tam trafiłam.
Byłam w więzieniu tak długo,
że syn i ja mamy zupełnie inne życia
i nie potrafimy znaleźć wspólnych tematów.
Gdyby nie wprowadzono polityki jednego dziecka,
nigdy by się nam to nie przydarzyło.
Ten program nie tylko zabijał noworodki,
ale i zniszczył życie wielu dorosłym.
Tęsknisz czasem za córką?
Oczywiście, to nieuniknione.
Nie wiem nawet, czy żyje.
Handlarze nie udzielili ci żadnych informacji?
Nie, nie mogli.
Nie chcieli, żeby prawdziwe rodziny szukały potem dzieci
i próbowały je kiedyś odzyskać.
Minęło 30 lat.
Ale ten czas leci!
Czy z perspektywy czasu
nienawidzicie tej polityki?
Co tu można nienawidzić? Taka polityka.
W ogóle?
Ja nie czuję nienawiści.
Taki był mój los.
Taki los, że urodziłaś córkę?
Wróżka mi kiedyś powiedziała, że taki mój los.
Dopóki ciocia nie opowiedziała mi o swojej porzuconej córce,
nie wiedziałam, że mam kuzynkę.
W mojej głowie roiły się pytania.
Gdzie może być?
I gdzie jest reszta dzieci sprzedanych do sierocińców?
Pewna rodzina w Stanach od 18 lat próbuje odpowiedzieć na te pytania.
BRIAN STUY I LONG LAN STUY Założyciele Research China
Te wpisy pokazują, że te dzieci
pochodzą od rodziny Duan z Wuchuan
albo z zewnętrznych ośrodków planowania rodziny.
To szokujące,
że z setek dzieci oddanych stąd do międzynarodowej adopcji
tylko garstka została naprawdę znaleziona.
- Resztę ktoś przyniósł. - Wiem.
Long Lan i jej mąż Brian założyli Research China,
płatny serwis, który łączy adoptowane dzieci
z biologicznymi rodzinami w Chinach.
Zaczęli od swoich własnych dzieci.
Razem z mężem adoptowaliśmy trzy dziewczynki
z sierocińców w Chinach.
Dlaczego adopcje z Chin były tak popularne za granicą?
Chiński program od początku istnienia
był bardzo przewidywalny.
Wiedziałeś dokładnie co do grosza,
ile pieniędzy musisz zabrać do Chin.
Wiedziałeś, gdzie będziesz danego dnia.
Wiedziałeś, jakie formularze podpiszesz.
Wszystko było w stu procentach zaaranżowane.
Ile średnio kosztowała adopcja chińskiego dziecka?
Pomiędzy co najmniej 10 000
a 20-25 000 dolarów.
Wszystko sprawdziliśmy, złożyliśmy papiery
i 4 kwietnia 1998 r. adoptowaliśmy Meikinę.
To było przełomowe wydarzenie, w każdym znaczeniu tego słowa.
Stwierdziliśmy, że musimy przejść przez to jeszcze raz.
Patrzcie tu. Dwa, trzy, jeden.
- No weź! - Raz, dwa...
Najstarsza córka chciała odszukać rodziców,
odkąd była malutka.
Przybiegła do mnie kiedyś i zapytała:
„Mamo, dlaczego moja rodzina mnie nie chciała? Dlaczego?”.
I pobiegła do swojego pokoju i ukryła się pod łóżkiem.
Kiedy weszłam, zaczęła płakać.
Nie wiedziałam, co mam jej powiedzieć.
Przez większość życia Meikiny
myśleli, że dokładnie wiedzą, skąd pochodzi.
Zacząłem szukać informacji w Chinach około 2000 r.
i rozmawiałem z osobą, która ją znalazła.
Chcieliśmy się dowiedzieć,
o jakiej porze dnia znaleziono Meikinę.
Szczegółowość opisu, który usłyszałem,
wydała mi się całkowicie wiarygodna.
Rano, około ósmej.
Jak wyglądała? Była w coś zawinięta czy umieszczona w pudełku?
Była w papierowej klatce.
- W czym? - Papierowej klatce.
- Kartonie? - Tak, w kartonie.
Przez dziesięć lat sądziłem, że ta historia jest prawdziwa.
I wreszcie Lan powiedziała:
„Może trzeba tam wrócić
i sama porozmawiam z tą panią”.
Więc pojechała i odnalazła tę kobietę.
Ta trochę się przestraszyła i powiedziała:
„Rozmawiała pani z sierocińcem?
Tak naprawdę nie znalazłam pani córki.
Potrzebowali naszych nazwisk do papierów adopcyjnych.
Nie znaleźliśmy jej”.
Kiedy Lan zadzwoniła mi to przekazać, powiedziałem:
„Coś niesłychanego”.
Bo zrozumiałem, że sierociniec
przygotował tę kobietę, zanim nawet przyjechałem w 2000 r.
„Opowiedz mu coś ładnego. Wymyśl coś. Niech będzie zadowolony”.
I tak się dzieje w większości przypadków,
kiedy rodzina z Zachodu jedzie do Chin.
Ciągle powtarzają tę samą historyjkę.
To chyba było pod koniec 2005 r.,
kiedy usłyszałam o handlującej dziećmi rodzinie Duan
i zauważyłam nieścisłości.
Zaciekawiłam się
i chciałam z nimi porozmawiać, żeby dowiedzieć się, jak działali.
Gdzie się zapodziała?
Pierwszy raz spotkałam Duana w 2010 r.,
kiedy wyszedł z więzienia.
Podczas rozmowy z Long Lan dostrzegłam,
że podążam tą samą drogą, którą ona już odkryła.
Te są ze Stanów, z Kanady, Hiszpanii...
To są nazwiska dzieci?
Tak, tyle ich jest...
Kiedy mówią, że dziecko znaleziono przed sierocińcem, to prawda?
Skontaktowała się z Duanem i jego rodziną
wiele lat przede mną.
Miała kopie wszystkich dokumentów z procesu.
Rozmawiała też z mamą Duana,
która zmarła kilka lat temu.
Ona jako pierwsza w rodzinie sprzedawała dzieci do sierocińców.
Kiedy pierwszy raz przyniosła pani dziecko do sierocińca,
co powiedział na to dyrektor?
Powiedział...
Ile pani zapłacił?
Powiedział, że skoro się nią trochę zajmowałam,
da mi 115 yuanów.
Zajmowała się nią pani, aż skończyła dwa lata?
Umiała już sama jeść,
ale nie mogłam już dłużej się nią zajmować.
Trudno było pani ją oddać?
Było trudno.
Byłam niepocieszona i nie mogłam przestać płakać.
Dyrektor zapytał mnie, czy to moja wnuczka.
Odpowiedziałam, że ją znalazłam.
„Znalazła ją pani? Własna rodzina ją porzuciła.
Dlaczego, kurwa, pani płacze?”.
Zbeształ mnie i powiedział:
„Dosyć płakania. Będzie jej tu lepiej.
Jej życie będzie lepsze niż pani.
Jeśli znajdzie pani więcej dzieci, niech mi je pani przyniesie”.
Sierociniec zatrudnia,
ale nieoficjalnie, raczej tworzy sieć
lekarzy, akuszerek, rodzin zastępczych i tak dalej.
Każdego, kto może
znaleźć i przynieść dzieci do sierocińca.
Kiedy dzieci tam trafiają, trzeba oczywiście
sfabrykować ich dane,
na przykład: „Dzisiaj może gimnazjum nr 3”.
I mówią rodzinie adopcyjnej:
„Dziecko znaleziono w gimnazjum nr 3”.
A tak naprawdę wcale go nie znaleziono.
Sierocińce mają więc układy
z lokalną policją i mówią:
„Przyniesiemy wam te raporty o znalezieniu dzieci,
wy je przypieczętujecie i podpiszecie,
a my za każdy zapłacimy wam 50 yuanów czy ileś tam”.
Informacje o dzieciach publikowane są w gazetach, których nikt nie czyta.
To tylko zdjęcie i nieco informacji o dziecku,
płeć, stan zdrowia,
gdzie je niby znaleziono,
jaki wiek, data urodzenia i tak dalej.
A na dole ogłoszenia jest napis:
„Rodzina biologiczna ma 60 dni na odebranie dziecka,
potem zostanie ono oddane do adopcji”.
Przeglądając ogłoszenia w gazecie,
zastanawiałam się nad historiami tych dzieci.
Jeśli nie były sierotami,
czy też trafiły do pośredników jak moja kuzynka?
Znalazłam wiele bliźniąt.
Większość pewnie rozdzielono
i nawet nie wiedzą, że gdzieś na świecie mają bliźniaka.
Od 1992 r. do dzisiaj co najmniej 130 000 chińskich dzieci
trafiło do zagranicznej adopcji.
Jeśli zbierzesz dane wszystkich tych dzieci
i je posortujesz,
widać pewne prawidłowości.
To miejsce, w którym według sierocińca
znaleziono dane dziecko.
Mamy tu bramę sierocińca,
urząd spraw obywatelskich, sierociniec, urząd spraw obywatelskich, sierociniec.
Widać jasno, że wymyślają te dane,
bo w kółko używają tych samych miejsc.
Odkryte przeze mnie oszustwa i korupcja miały charakter ogólnokrajowy.
Następujące miasta z pewnością uczestniczyły
w handlu dziećmi:
Dawniej urzędnicy planowania rodziny zjawiali się,
jeśli miałeś za dużo dzieci,
niszczyli ci dom,
zabierali świnię czy coś w tym stylu.
Odkąd sierocińce dołączyły do programu międzynarodowej adopcji,
zmieniło się to,
bo teraz pojawiły się dobre strony tej sytuacji.
Urzędnicy przychodzili, zabierali niezarejestrowane dziecko,
oddawali je do sierocińca,
który nagradzał urzędników
i wystawiał dzieci do adopcji za granicą.
Mieszkałam w Chinach do 26 roku życia,
ale nigdy nie słyszałam, żeby urzędnicy
zabierali dzieci w ramach polityki jednego dziecka.
Byłam w szoku, kiedy Brian powiedział, że zostało to odkryte dawno temu,
kiedy wciąż tam mieszkałam.
To ja w tamtych czasach.
Przez całe życie
uczono mnie, że miłość do kraju
równa się miłości do rządu i Partii.
Kiedy teraz myślę o tamtym etapie życia,
zaskakuje mnie moja ówczesna nieświadomość.
Dlaczego niewiele osób o tym wie, skoro to tak powszechne?
Chiński rząd wywierał ogromny nacisk,
żeby zatuszować tę sprawę.
Groził gazecie i reporterowi, który o tym pisał.
Musiał w końcu opuścić Chiny
przez to wszystko.
Napisałam maila do dziennikarza, który wyemigrował do Hongkongu,
z prośbą o spotkanie.
Zgodził się, ale pod warunkiem, że spotkamy się w hotelu,
bo nie chciał podać swojego adresu.
Kiedy tylko opublikowaliśmy tekst, zostałem zwolniony.
Rząd natychmiast zablokował dalsze artykuły na ten temat.
JIAOMING PANG Dziennikarz
Pang zebrał szczegółowe dowody.
W 2010 r. pojechał ze współpracownikiem do prowincji Hunan.
LONGHUI, SHAOYANG PROWINCJA HUNAN
Rząd obrał za cel rodziny w gminie Longhui,
jednym z najbiedniejszych miejsc w Chinach.
Zhou, jest pani w domu?
W jakim wieku była pani wnuczka, kiedy ją zabrano?
Trzy i pół miesiąca.
Jak ją zabrali?
Ukryłam się z nią w tym starym domu.
Weszło osiem czy dziewięć osób i mi ją zabrali.
Po zabraniu wnuczki kazali zapłacić karę?
Tak. Ale nie mieliśmy tyle pieniędzy.
Ile wynosiła kara?
Dwa tysiące yuanów.
Powiedzieli to pani czy komuś innemu?
Mnie.
Kto to powiedział?
Któryś z urzędników.
Nie pamiętam, który to był.
Urzędnik ds. planowania rodziny?
Tak.
Tu się ukryliśmy.
Tutaj?
Tak, w tym chlewie.
Kazali nam zapłacić 1500 yuanów.
Tysiąc pięćset?
Rząd potrzebował pieniędzy,
więc wymyślił sposób na ich zdobycie. „Opłata za utrzymanie społeczne”.
Urząd ds. planowania rodziny,
urząd spraw obywatelskich, policja i sąd.
Kilka agencji rządowych wspólnie egzekwowało kary.
Patrz, to slogan, który namalowali.
„Kto pogwałci politykę jednego dziecka, straci swój dobytek”.
Nakręciłem to w 2011 r.
i wciąż były tam takie napisy.
Kiedy dorastałam, widziałam je wszędzie.
NIE ZACHODŹ W CIĄŻĘ I NIE RODŹ BEZ POZWOLENIA.
ZGŁOŚ, JEŚLI KTOŚ MA WIĘCEJ NIŻ JEDNO DZIECKO. DOSTANIESZ 120 YUANÓW.
JEŚLI KTOŚ SIĘ NIE ZGADZA NA STERYLIZACJĘ, ZOSTANIE NATYCHMIAST ARESZTOWANY.
JEŚLI KOBIETA ODMÓWI STERYLIZACJI, CAŁA RODZINA NA TYM UCIERPI.
STANOWCZE KONSEKWENCJE UKRYTEJ CIĄŻY I URODZEŃ.
MOŻESZ JE UKRYWAĆ, ALE NIE NA DŁUGO.
WYWOŁAJ PRZEDWCZESNY PORÓD LUB PRZEPROWADŹ ABORCJĘ, ALE NIE RODŹ!
LEPIEJ WYLAĆ MORZE KRWI NIŻ URODZIĆ WIĘCEJ NIŻ JEDNO DZIECKO.
Ile dzieci porwano w Shaoyang?
Mam niezbite dowody na 20 porwań,
ale to tylko wierzchołek góry lodowej.
Zeng Shuangjie, ile masz lat?
Dziesięć.
Miała wtedy 10 lat.
Pokazał mi nagranie Zeng Shuangjie.
SHUANGJIE ZENG 10 LAT
Powiedział, że Zeng ma bliźniaczą siostrę, którą zabrano rodzinie.
Zabrali starszą z bliźniaczek za złamanie polityki jednego dziecka
i umieścili w sierocińcu.
Rodzinie nakazano zapłacić karę, żeby ją odzyskać.
Co mówili o karze?
Najpierw kazali zapłacić 500 yuanów.
Następnego dnia kwota urosła do 800, a potem do 1500 yuanów.
Z każdym dniem rosła coraz bardziej.
Wkrótce dziewczynkę adoptowała amerykańska rodzina.
W tym przypadku ta rodzina też jest ofiarą,
bo państwowy sierociniec
zapewnia, że te dzieci są sierotami,
a to nieprawda.
W Hongkongu Pang napisał książkę
Sieroty Shao.
Na okładce umieścił zdjęcie dziewczynki.
W Chinach nie mógł jej opublikować.
Wersja angielska powstała
z pomocą amerykańskiej organizacji non-profit.
Od opublikowania raportu Panga w 2011 r.
sytuacja rodzin w Shaoyang jest praktycznie taka sama.
Nikogo z winnych nie pociągnięto do odpowiedzialności.
Przyjechałam pomóc panu odnaleźć drugą córkę.
- To młodsza z bliźniaczek? - Tak.
Teraz już urosła.
Ma 16 lat.
English.
E-N-G-L-I-S-H.
SHUANGJIE ZENG 16 LAT
History. H-I-S-T-O-R-Y.
Tata powiedział, że mam identyczną siostrę,
która mieszka teraz w Stanach.
Kiedy ją zabrali, ledwo zaczynała chodzić.
Zastanawiam się, czy rodzice adopcyjni dobrze ją traktują.
Stany to kraj rozwinięty, prawda?
Pewnie na śniadanie pije mleko i je chleb.
Jej życie musi tam być bardzo szczęśliwe.
Mam nadzieję, że pewnego dnia wróci
do naszej rodziny.
Wiosną obchodziłybyśmy Chiński Nowy Rok,
jesienią łapały ryby w rzece,
a zimą urządzały bitwy na śnieżki.
Ubierałybyśmy się tak samo, czesały tak samo,
razem chodziły do szkoły, jadły...
i razem wracały do domu.
Opowiedziałam Lan historię cioci i zaginionej kuzynki.
Powiedziała, że może mi pomóc.
W jakim wieku była pani córka, kiedy została zabrana?
Dwadzieścia dni.
Spędziłyśmy razem tylko 20 dni,
ale byłam do niej przywiązana i bardzo przeżyłam, że musimy się rozstać.
Mogę pobrać pani próbkę DNA
i poszukać dopasowań w zagranicznej bazie.
Jest duża szansa, biorąc pod uwagę jej wiek...
Ile lat miały odnalezione przez panią dzieci?
Najstarsze odnalezione dziecko
urodziło się w 1988 r.
Moja urodziła się w 1989 r.
Polityka jednego dziecka była wtedy bardzo surowa.
Pobiorę najpierw próbkę pani DNA.
Proszę napluć aż do kreski.
Byłabym bardzo wdzięczna, gdyby ją pani znalazła.
To jej powinna pani dziękować.
Po spotkaniu z moją ciocią
Lan podróżowała dalej po Chinach,
zbierając DNA rodzin
do porównania z bazą dzieci za granicą.
W wypowiedziach wszystkich uderzyło mnie to,
że każdy mówił o tej polityce to samo.
Polityka jednego dziecka była surowa.
- Polityka była strasznie surowa. - Była bardzo surowa.
Ta polityka była wtedy niezwykle restrykcyjna.
- Nie mieliśmy wyboru. - Nie miałam wyboru.
Nie mieliśmy wyboru.
Wtedy naprawdę nie mogliśmy nic zrobić.
Kiedy wielokrotnie wysłuchiwałam tej odpowiedzi,
„Nie miałam wyboru”,
zrozumiałam, że można było zapytać kogokolwiek w dowolnym miejscu w Chinach,
jaki wpływ miała na niego polityka jednego dziecka,
a każdy odpowiedziałby to samo.
Naprawdę nie miałam wyboru.
Jaki miałem wybór?
Byłam wściekła, także na moją rodzinę,
że nie zrobili czy powiedzieli czegoś więcej.
Poczucie bezsilności było wszechobecne.
Przypomniało mi to, że kiedy wszystkie decyzje życiowe
zawsze podejmuje za ciebie ktoś inny,
trudno czuć się odpowiedzialnym za konsekwencje.
Long Lan i Brian zaczęli sprawdzać próbki DNA,
które przywiozła z Chin.
Nie znaleźli mojej kuzynki, ale odnieśli sukces.
Dziewczyna w Stanach pasowała do DNA rodziny w Chinach.
To lista próbek DNA, którymi dysponujemy.
Wprowadzamy je do bazy GEDMatch Genesis.
To darmowa baza,
w której możemy porównać
nasze próbki z tymi, które się tam znajdują.
Przeglądałem tabelę, a Lan nad czymś pracowała,
sprawdzałem wyniki, żeby zobaczyć, czy są jakieś dopasowania,
i jedna rodzina została powiązana z pewną dziewczyną.
Oczywiście natychmiast napisałem do niej
wiadomość, w której dałem jej znać,
że może się zgłosić po więcej informacji.
Odpisała: „Dziękuję za wiadomość.
Obecnie nie chcę informacji dotyczących mojej biologicznej rodziny.
Nie jestem zainteresowana”.
Powiedzieliście tej rodzinie, że ją znaleźliście?
Jeszcze nie. Biorąc pod uwagę odpowiedź dziewczyny...
Trudno mi przekazać matce takie informacje.
To na pewno byłoby
druzgocące
dowiedzieć się, że córka nawet nie chce
dowiedzieć się niczego na ich temat.
Lan powiedziała, że to bardzo częste,
że adoptowane osoby nie chcą kontaktować się z rodzinami.
Dotyczy to też odnalezionych przez nią dzieci z prowincji Hunan,
które rząd porwał i wysłał do sierocińców.
Brak odpowiedzi. Jestem rozczarowana.
Kiedy powiadomiłam o sprawie pewnych rodziców adopcyjnych,
byli w kompletnym szoku.
Nie mogli tego wszystkiego pojąć
i próbowali to wyprzeć.
Poczuli się, jakby przez adopcję córki
doprowadzili do porwania jej od biologicznych rodziców.
Martwili się też,
że córka może zostać zmuszona do powrotu do Chin.
Bali się ją stracić.
Natychmiast zerwali z nami kontakt.
Zdaję sobie sprawę, że nie zmienię wszystkiego naraz,
ale mam nadzieję, że moje wysiłki wreszcie się opłacą.
Może za dziesięć, 20 lat...
Pewnego dnia, kiedy córka dorośnie
i zrozumie sytuację...
Dobra.
Wreszcie będzie chciała poznać biologicznych rodziców.
Po wyjeździe z Utah
postanowiłam wrócić z synem do Chin.
Chciałam spotkać się z dziewczyną, której siostra bliźniaczka jest w Stanach.
Przywiozłam książkę dziennikarza z Hongkongu
Choć DNA Zeng i jej siostry nie zostało dopasowane,
ich historia zwróciła uwagę publiczną.
Amerykański dziennikarz odnalazł jej siostrę w Stanach.
Nie spodziewałam się, że moja twarz jest na książce...
Pamiętasz spotkanie z tym dziennikarzem?
Nie, miałam tylko 10 lat.
Jak ci na imię?
Zeng Shuangjie.
- Tęsknisz za siostrą? - Tak.
- Chcesz ją spotkać? - Tak.
Polityka jednego dziecka...
posunęła się za daleko.
Porwano tyle dzieci.
Nie wiedziałam nawet, co się działo, kiedy byłam mała,
ale każde dziecko należy do swoich rodziców
i nikt nie ma prawa ich rozdzielać.
Amerykańska rodzina nie zgodziła się na wywiad,
ale Zeng i jej siostra poznały się przez media społecznościowe.
Tata mówi, że wyglądamy niemal identycznie,
ale mnie się tak nie wydaje.
Spójrz na jej oczy...
Gdybym miała przedziałek pośrodku, może wyglądałybyśmy tak samo.
Pytałaś, czy chce przyjechać do Chin?
Wydawało mi się, że nie powinnam o to pytać.
Dlaczego?
Chciałam, żeby się nie spieszyła,
przemyślała to i sama zdecydowała.
- Rozmawiała z twoimi rodzicami? - Nie.
Wiesz, co czuła, kiedy dowiedziała się o swoich prawdziwych korzeniach?
Nie rozmawiacie o takich rzeczach? Nie ciekawi cię to?
Nigdy jej o takie rzeczy nie pytałam...
Nie chcę jej naciskać
i wolę, żeby sama stwierdziła, ile czasu jej na to trzeba.
Wiesz, gdzie jest?
- W Stanach. - A gdzie w Stanach?
Nie wiem.
Nie wiem dlaczego, ale wolałam nie pytać.
Czego się obawiasz?
Może dzisiaj po tych wszystkich pytaniach porozmawiam z nią o tym.
Nie sądzisz, że przyjaciele rozmawiają o takich rzeczach?
Mówiłaś, że boisz się ją o to pytać,
jakie masz obawy?
Boisz się, że się nagle zdenerwuje i zablokuje cię?
Wiele lat temu wstydziłam się, że mam brata.
Ale teraz cieszę się, że z nim dorastałam.
Chcę, żeby mój syn też miał rodzeństwo,
ale to powinna być moja decyzja.
To wielka ironia, że wyjechałam z kraju,
w którym rząd zmusza kobiety do aborcji,
do kraju, w którym rząd ogranicza do niej dostęp.
Pozornie to zupełne przeciwieństwa,
ale w obu przypadkach kobiety nie mogą decydować o swoich ciałach.
Polityka jednego dziecka trwała 35 lat.
Teraz w Chinach jest niedobór młodych ludzi,
którzy będą pracować i dbać o starszych.
Rząd wprowadził więc nową politykę planowania rodziny.
POLITYKA KRAJU JEST WSPANIAŁA.
KAŻDA RODZINA MOŻE POSIADAĆ DWOJE DZIECI.
JEDNO TO ZA MAŁO, DWOJE TO W SAM RAZ.
DZIECI MAJĄ RODZEŃSTWO, A STARSI OPIEKĘ.
Zmieniono napisy wymalowane w całej mojej wiosce.
Wymazywane są wszelkie ślady polityki jednego dziecka.
Dwójka dzieci jest wspaniała
Jak wędrowne gęsi Wrócą co roku do domu
Ale pamięć o prawdzie na temat poprzedniej polityki
żyje wśród ludzi, którzy jej doświadczyli.
Jeśli ta pamięć się zamaże,
pozostanie tylko propaganda.
Co za wspaniała polityka kraju.
Każda rodzina może mieć dwoje dzieci!
Dzieci będą mieć rodzeństwo, a starsi opiekę.
Cieszymy się i uśmiechamy z dumą!
PAŃSTWO JEDNEGO DZIECKA
WSZYSCY CHIŃSCY CZŁONKOWIE EKIPY FILMOWEJ
URODZILI SIĘ ZA CZASÓW TEJ POLITYKI.
FILM DEDYKUJEMY NASZEMU POKOLENIU I WSZYSTKIM KOLEJNYM.